YÜKSEK FAİZ SANAYİCİNİN YATIRIMINI ENGELLİYOR

TİAD Yönetim Kurulu Başkanı Murat Akyüz, yüksek faiz ortamının sanayicinin yatırım kararlarını zorlaştırdığını belirterek, “Sanayiciden şu anda yatırım beklemek çok gerçekçi değil. Ancak üreticimiz hâlâ mücadele ediyor” dedi. Akyüz; sanayicilerin birleşmesi, verimliliğin artırılması, teknoloji ve yapay zekâ yatırımlarının hızlandırılması, ihracatçıya daha uygun finansman sağlanması gerektiğini vurguladı.

Türkiye sanayisinin yüksek faiz, artan maliyetler ve küresel rekabet baskısı altında yeni bir döneme girdiğini belirten Takım Tezgahları Sanayici İş İnsanları Derneği (TİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Akyüz, sanayicinin yatırım yapabilmesi için finansman koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini söyledi. Sanayicilerin zor şartlara rağmen üretimden vazgeçmediğini ifade eden Akyüz, çözümün daha fazla işbirliği, doğru finans yönetimi, teknoloji ve verimlilikten geçtiğini kaydetti. Akyüz şöyle konuştu; “Sanayiciden şu anda yatırım beklemek çok gerçekçi değil. Ama bizim sanayicimiz biraz Survivor’ın gerçek kendisi. Hâlâ çok çabalıyor, bir şeyler yapmaya çalışıyor. Hâlâ öğrenmeye, yönetmeye çalışıyor ve işi bırakmıyor. Konkordato ilan etse bile çabalamaya devam ediyor.

SANAYİCİLER BİRLEŞMELİ

Benim sanayicilere şu andaki tavsiyem acilen birleşmeleri. Örneğin 1.000 metrekare fabrikası olan bir sanayici, bütün alanı tek başına kullanmak yerine üretim alanını daraltıp yan sanayilerini içeri çekebilir. Böylece yan sanayicilerin kira giderleri düşer, kaliteyi artırmaya yönelik ortak çalışmalar yapılabilir. Büyük firmalar için de aynı yaklaşım geçerli.

KİRA ÜRETİMİN ÖNÜNDE ENGEL

Şu anda yüksek faizden sonra en önemli sorunlardan biri kira. Bir ürünün maliyetinde kiranın payı çok yüksek. İstanbul’da yediğiniz bir top dondurmanın fiyatının yüzde 50’si, Bodrum’da yüzde 60’ı, Ankara’da ise yaklaşık yüzde 30’u kiraya gidiyor. Dolayısıyla gıda enflasyonunu konuşurken kira maliyetini de dikkate almak gerekiyor. Burada teknik birleşmeler de çok önemli. Sizin bilginiz bende yoksa, benim bilgim sizde yoksa bunları bir araya getirmeliyiz. Artık dünyada gizli bilgi diye bir şey de çok fazla kalmadı. İnternette birçok teknolojinin nasıl yapıldığını görebiliyorsunuz. Önemli olan elimizdeki bilgiyi bir araya getirip doğru finansmanla yönetebilmek. Doğru finans yönetimi ve doğru satın alma çok önemli. Büyük şirketlerin kurum kültürü ve finans yönetimi konusunda bazı avantajları var. Küçük şirketlerde bunlar aynı ölçüde bulunmayabilir. Bir firmaya ‘Bu parçayı bana 1,5 liraya üret’ demek yetmez. Eğer o firma zaten malzemeyi 1,5 liraya alıyorsa bunu 1,5 liraya üretmesini bekleyemezsiniz. Eğer daha ucuza üretmenin bir yöntemi varsa bunu ona öğretmek gerekir. Böylece hem üretici ayakta kalır hem de verimlilik artar.

TASARRUFU ÖĞRENMELİYİZ

Ürünü bugün sattığın fiyatın yarısına mal edemez ve maliyetinin üzerine yüzde 15 koyarak satamazsan bu işi sürdüremezsin.’ Tasarruf etmek zorundasınız. Ama bunu kaliteyi düşürmeden yapmak zorundasınız. Bunun yöntemleri var. İnsanımız şu anda yorulduğu ve ekonomik olarak zorlandığı için bunları düşünmeye vakit bulamıyor. Ama bir araya gelirsek çözüm üretebiliriz.

SEKTÖRDE TEKNOLOJİ AVANTAJI

Türkiye’nin yüksek teknoloji üretimindeki konumunu da değerlendiren Akyüz, makine sektörünün teknoloji transferinde önemli bir rol üstlendiğini belirtti. Akyüz şöyle devam etti; “Bu konuda TİAD üyeleri olarak mütevazı olamayacağız. Biz teknoloji transferinde, nitelikli makine üretiminde, teknolojiyi Türkiye’ye getirme konusunda önde gelen şirketleri aynı masada bir araya getiren yapılardan biriyiz. Bugün otomotiv ve savunma sanayi Türkiye’de ihracat açısından güçlü konuma geldiyse bunda TİAD’ın ve üyelerinin sağladığı teknoloji transferlerinin ve sağladığı mühendislik hizmetlerinin önemli katkısı var. Yüksek teknolojili makineler, yazılımlar, ölçüm aletleri ve takımlarla bu sektörler gelişti. Elektronik bileşen, çip ve donanım tarafı başka. Ancak makine tarafındaki yüksek teknolojide hem ülke olarak hem sektör olarak oldukça ilerideyiz. Hatta bazı alanlarda Avrupa’nın önündeyiz. Avrupa uzun süre teknoloji yatırımına bizim kadar önem vermedi. Türkiye’de ise insanımız hâlâ çalışıyor, mücadele ediyor. İstediğimiz seviyede miyiz? Belki değiliz ama çok yakınız. Savunma sanayisinde bugün dünyanın önde gelen ülkelerinden biriyiz ve herkes bizimle işbirliği yapmak istiyor. Savunma sanayisinden otomotive kadar birçok büyük firma TİAD üyelerinin müşterisi. Biz sadece makine satmıyoruz, aynı zamanda mühendislik hizmeti de veriyoruz. Bu hizmetler de üretimin gelişmesine ciddi katkı sağlıyor.”

SANAYİCİYE FİNANSMAN SAĞLANMALI

Sanayileşmeden vazgeçilmemesi gerektiğini vurgulayan Akyüz, özellikle ihracat yapan firmaların uygun finansmanla desteklenmesini istedi: “Devlet sanayileşmeden vazgeçmemek için bütün önlemleri almak durumunda. Özellikle ihracat yapanlara kredilerin çok daha uygun şartlarla verilmesi gerekiyor. Döviz kazandırıcı faaliyetlerde avantajların artırılması lazım. Transit ticaret yapan firmalar da daha fazla desteklenmeli. Bir firma Çin’den ürün alıp Amerika’ya veya Avrupa’ya satıyor ve Türkiye’ye döviz gelir getiriyorsa bunu da ihracatçı olarak değerlendirebiliriz. Dubai ve Singapur transit ticaretten çok büyük gelir elde ediyor. Türkiye’nin de konumu buna çok uygun. Akdeniz, Karadeniz ve Ege’de birkaç büyük liman üzerinden çok ciddi bir transit ticaret potansiyeli oluşturabiliriz. Dünya şu anda büyük sıkıntılar yaşıyor ama ticaret hâlâ devam ediyor. Uçaklar uçuyor, otomobiller çalışıyor, tüketim devam ediyor. Önemli olan bu tüketimi doğru yerde tutmak. Ekonomiyi sadece hizmet ve finansal hizmetler sektörüne dayandırırsak zorlanırız. Sanayileşmek zorundayız.”

FAİZ VARKEN YATIRIM YAPILMAZ

Yüksek faizin yatırım kararlarını doğrudan etkilediğini belirten Akyüz, sanayicinin önündeki temel sorunlardan birinin de yatırımın finansal getirisi olduğunu söyledi. Akyüz, “10 milyon liranız var ve makine yatırımı yapmayı düşünüyorsunuz. Ancak, parayı bankaya yatırdığınızda ciddi bir faiz getirisi elde edebiliyorsunuz. İnsan niye yatırım yapsın? Sanayici buna bakıyor. Faiz size cazip bir alternatif sunuyorsa, bu yatırımın önüne geçiyor” ifadelerini kullandı. Savunma sanayi ve otomotiv yan sanayinde hâlâ önemli fırsatlar olduğunu kaydeden Akyüz, “İşinizi doğru yaptığınız zaman faizden elde edemeyeceğiniz getiriyi üretimden sağlayabilirsiniz. Üstelik bunu döviz bazında paranızı koruyarak yapabilirsiniz. Bu nedenle işimizi doğru yapmamız ve araştırmamızı iyi yapmamız gerekiyor. Teknolojiye yatırım yapmak zorundayız. Yapay zekâdan korkmamalı, onu kullanmalıyız” şeklinde konuştu.

ÇİN’DEN KORKMAMALIYIZ

Türkiye’nin Çin ile rekabetinin yanı sıra Çinli firmalarla işbirliği fırsatlarını da değerlendirmesi gerektiğini ifade eden Akyüz, geçmişte kazanılan kaynakların daha fazla yatırıma yönlendirilmesi gerektiğini söyledi: “işleme, şekillendirme ve lazer kesme makineleri tarafında Türkiye çok iyi bir noktadaydı. Ancak Çin çok güçlü geldi ve sektörü ciddi biçimde etkiledi. Geçmişte işler iyi giderken kazandığımız parayı sermayemizi ve yedek akçelerimizi güçlendirecek şekilde kullansaydık bugün başka bir yerde olabilirdik. Kazandığımız bütün parayı kişisel harcamalara yönlendirmemek gerekiyor. Finansı doğru yönetmek çok önemli. Patron artık şirketine sadece kendi şirketi gibi değil, çalışanı gibi bakmalı. Çin’le işbirliği yapmanın hiçbir sakıncası yok. Globalleşen dünyada bu işbirliklerinden korkmamak gerekiyor. Korktukça para başkalarına gidiyor. Cesur olmamız lazım.”

GELECEK ROBOT VE YAPAY ZEKÂDA

Önümüzdeki dönemde robotik sistemler ve yapay zekânın makine sektörünü hızla dönüştüreceğini belirten Akyüz, özellikle endüstriyel robotların daha erişilebilir hale geldiğinin altını çizdi: “Robotlar hızlanarak geliyor. Avrupa’da robotların kullanımı 20 yıl önce başladı. O dönemde çok pahalıydılar. Şimdi fiyatları ekonomikleşiyor, hızları ve verimlilikleri artıyor. Endüstriyel robotlar çok hızlı gelişiyor. İnsansı robotların ise daha yolu var. Yakın gelecekte asıl dönüşüm endüstriyel robotlarda, makinelerde ve yazılımda olacak. Çocuklarımıza burada çok önemli bir görev düşüyor. Robot kullanmak, robot monte etmek, robot programlamak ve makinelerle robotları haberleştirmek çok önemli meslekler olacak. Herkes rahat işlere yönelmek istiyor ama geleceğin nitelikli meslekleri üretimin içinde olacak. Yapay zekâdan korkmayalım. Önemli olan yeni teknolojinin oluşturduğu yeni meslekleri ve fırsatları yakalayabilmek.”

ÖĞRENCİLERİ SEKTÖRE KAZANDIRMALIYIZ

Makine sektörünün geleceği açısından öğrencilerin sektöre kazandırılmasının kritik olduğunu vurgulayan Akyüz, fuarların yalnızca ticari değil, aynı zamanda insan kaynağı oluşturma işlevi taşıdığını belirtti. “Bizim gelecekte müşteriye ihtiyacımız var. Aynı zamanda müşteri üretmemiz gerekiyor. Meslek yüksekokulundan, meslek lisesinden mezun olmuş bir genci güvenlik sektörüne, tekstile veya başka alanlara kaptırırsak ileride sektörde çalışacak insanı bulamayız. Bu nedenle öğrencileri fuarlara çekmemiz gerekiyor.

MAKTEK’İN ODAĞI “VERİMLİLİK”

Makine sektörünün önemli buluşma noktalarından biri olan MAKTEK Avrasya Fuarı’nın bu yılki temel gündeminin verimlilik olduğunu belirten Akyüz, yatırımın ancak üretim kapasitesini ve kârlılığı artırdığı ölçüde anlamlı olduğunu söyledi. “100 bin dolarlık bir makineyle günde 1.000 parça üretiyorsunuz. Aynı çalışan ve aynı enerjiyle yeni bir makine sayesinde günde 1.200 parça üretmeye başlarsanız yüzde 20 verimlilik elde edersiniz. Günde 200 parça fazla üretirsiniz. Parça başına 1 dolar kazanıyorsanız ayda 24 gün çalışmayla 4 bin 800 dolar ilave gelir elde edersiniz. Yani yatırımın mantığı burada. Üretim yapıyorsanız verimliliğinizi artırın. Para kazandırmayan işleri bırakın, para kazandıran işlerde verimliliği yükseltin. Bu yıl fuardaki temel odağımız tamamen verimlilik. Türk insanı dünyada en çok çalışan toplumlar arasında. Ancak verimlilikte aynı yerde değiliz. İlk 3-4’e girebilirsek üretimde çok daha farklı bir noktaya ulaşırız. 1.000 metrekarede yaptığımız işi 500 metrekarede yapabilir, kalan alanı başka bir üretime ayırabilir veya kiraya verebiliriz.” Akyüz, MAKTEK Avrasya’nın yalnızca bir makine fuarı olmadığını, sanayici, akademisyen ve öğrencileri buluşturan bir platform olduğunu da belirterek, fuarın uluslararası ölçekte gördüğü ilgiyi artırdığını ifade etti. Akyüz, “Makine fuarları içinde ziyaretçi sayısı açısından çok güçlü bir noktadayız. Bu fuar bizim için sadece ticari bir organizasyon değil; savunma sanayisinin, üretimin ve çocuklarımızın geleceğinin şekillendiği bir buluşma noktası” dedi.