MODOKO’DAN ACİL EYLEM ÇAĞRISI

MODOKO Başkanı Koray Çalışkan, 2025 yılının mobilya sektörü için bir toparlanma değil, “dayanıklılık sınavı” olduğunu vurguladı. Çalışkan, artan maliyetler, daralan iç pazar ve Çin ile Mısır gibi ülkelerden gelen ithalat baskısına karşı acil eylem planı çağrısında yaptı.

Türkiye’nin en dinamik lokomotiflerinden biri olan mobilya sektörü, 2025 yılını yüksek enflasyon, artan maliyetler ve daralan iç pazarın gölgesinde geçirdi. MODOKO Başkanı Koray Çalışkan, sektörün 12 milyar dolarlık üretim ve ihracat potansiyelinden 10,5 milyar dolara gerilediği bir tabloyla karşı karşıya olduklarını belirterek, 2026 yılı için “ya tam dönüşüm ya da küçülme” mesajı verdi. İşte Paravizyon’a sektörü ve 2026’yı değerlendiren Çalışakn şunları söyledi:

2025 DAYANIKLILIK SINAVI OLDU

“Açıkça ifade etmem gerekirse 2025 yılı, sektörümüz açısından bir toparlanma dönemi olmaktan çok bir dayanıklılık sınavı niteliğinde geçti. TÜİK’in sanayi üretim verilerindeki oynaklık içinde mobilya sektörünün genel ortalamanın üzerinde bir daralma yaşadığı görülüyor. 2024 yılında başlayan krizin etkileri, enflasyon ve maliyet artışları hem üreticiyi hem tüketiciyi nefessiz bıraktı. Sektörümüzün 12 milyar dolarlık potansiyeline rağmen 10,5 milyar dolar seviyelerine gerilemesi durumun ciddiyetini özetliyor. Eskiden ithal girdisi yok denecek kadar az olan bu sektörde, bugün Çin’den mobilya girişlerinin ciddi biçimde artması en büyük risk sinyalidir.”

TAKSİT DÜZENLEMESİ ŞART

“2025’te ertelenmiş talebin bir kısmının devreye gireceğini öngörmüştük ancak bu hareketlilik sektörü rahatlatacak ölçekte olmadı. Mobilya zorunlu tüketim ürünü olmadığı için hanehalkı harcamalarında öncelik sırası geriledi. İnsanlar artık günlük ihtiyaçlarını karşılarken bile zorlanırken, mobilya gibi uzun vadeli harcamalar tamamen ertelendi. Bu noktada özellikle evlilik hazırlığı yapan çiftleri desteklemek için kredi kartlarına ek taksit talebimizi sürekli gündeme getiriyoruz; bu, iç pazara nefes aldırmanın tek yolu.”

MALİYET KAR DENGESİ BOZULDU

“Maliyet-kâr dengesi bizi iyice köşeye sıkıştırdı. İşçilik maliyetlerindeki artış, emek yoğun bir yapıya sahip olan mobilyada kârlılığı eritti. Türkiye’de asgari ücret artışıyla işçilik maliyeti dolar bazında 700 dolara çıkarken, Mısır gibi rakiplerimizde bu rakam 170 dolar seviyesinde. Bu dört katlık farkla mevcut yöntemlerle rekabet etmemiz imkansız. Artık ‘kas gücüyle’ değil, yüksek otomasyonlu ‘karanlık fabrika’ modellerine geçmemiz gerekiyor. Robotik ve dijital üretim yatırımları için devletin ‘aile hekimliği’ benzeri rehberlik eden, eğitici ve makine yatırımını teşvik eden bir modeli hayata geçirmesi şarttır.”

İTHALATÇI OLMA RİSKİ KAPIDA

“Mobilya, Türkiye’nin en fazla cari fazla veren sektörlerinden biriydi; ancak bu avantaj zayıflıyor. Bugün Çin, Hindistan ve Mısır gibi ülkeler çok düşük maliyetlerle dünya pazarlarında etkinliğini artırırken, fiyatlarımızın yüksek kalması nedeniyle bizim pazarımıza bile ürün satmaya çalışıyorlar. Türkiye son dönemde mobilya ihracatçısı konumundan, ithalatçı olma riskine doğru hızla ilerliyor. Hatta kârlılığın azalması nedeniyle bazı sermaye sahiplerinin üretimden çekilip iş yerlerini kiraya yönelmesi, üretim gücümüzü ve ölçeğimizi ciddi şekilde küçültüyor.”

FASON DEĞİL EV SAHİBİ OLMALIYIZ

“Afrika ve yeni pazarlarda stratejimiz sadece yerel firmalara fason üretim yapmak olmamalı; çünkü bu düşük kâr ve sürdürülemez bir modeldir. Bizim orada Modoko benzeri mobilya ticaret merkezleri veya AVM konseptinde kümelenmeler kurmamız lazım. İnsanların ürünü yerinde gördüğü, proje müşterilerinin toplu tedarik yapabildiği kurumsal yapılar kurarak Türk mobilyasını güçlü bir şekilde konumlandırmalıyız.”

GERİ DÖNÜŞÜM ÇOK AZ

“Türkiye, dünyada sunta ve MDF üretiminde ikinci sırada ama hammaddemiz olan yeşil alanlar hızla tükeniyor. İtalya hammaddeyi %95 oranında geri dönüştürürken, Türkiye’de bu oran sadece %5. Kağıt ve plastikte olan geri dönüşüm altyapısı mobilyada yok. Mobilya üretim atıkları ve eskiyen ürünlerin geri kazandırılması için acilen bir sanayi kolu oluşturulması çevre ve ekonomi için zorunluluktur.”

DİJİTAL VİTRİN YARINA HAZIRLIK

“Sektörü ayakta tutmak için 2025’te Modoko Akademi ile meslek liseleri ve üniversiteleri bir araya getirdik. İç mimarlık öğrencilerinin teorik bilgilerini uygulama ile pekiştirdik, meslek liselerinde mobilya bölümlerine ilgiyi artırarak kalifiye eleman açığına somut katkı sunduk. Dijital tarafta ise 2021’den beri süren Sanal Fuar çalışmalarımız meyvesini verdi; 2025’te platformumuzu yurt dışından 13 milyon kullanıcı ziyaret etti. Bu dijital vitrin, firmalarımızın ihracat bağlantıları kurmasında hayati bir araç oldu.”

DEĞİŞMEYEN KAPANACAK

“2026’da bizi bekleyen en büyük fırsat teknolojik dönüşüm, en büyük risk ise maliyet-fiyat makasının kapanmamasıdır. Finansman sıkılığı ve ithal ürün baskısı nedeniyle birçok işletmenin kapanma veya küçülme riski masadadır. Sermayenin üretimden kaçmaması ve ihracatçı kimliğimizin korunması için yapısal ve destekleyici adımlar atılmalıdır. Sanayicimiz üretim maliyetlerini düşürecek otomasyona ağırlık vermeli; devlet desteğiyle bu süreci hızlandırmalıyız. Aksi takdirde 2026, sektör için çok daha sancılı geçecektir.”