SAVAŞIN ETKİSİ SOFRAYA UZANDI

İstanbul Ticaret Borsası Başkanı Ali Kopuz, Orta Doğu’da yaşanan gerilimlerin küresel ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, Türkiye’nin savaşın başlamasıyla birlikte tüm kurumlarıyla teyakkuz haline geçtiğini söyledi. İSTİB’in nisan ayı meclis toplantısında konuşan Kopuz, gıda zincirinin üreticiden tüketiciye uzanan hassas bir yapı olduğuna işaret ederek, “Gıda zincirinin ilk halkası üretici, son halkası tüketicidir. Bu iki kesim aynı zamanda en kırılgan gruplardır. Bu nedenle önceliğimiz hem üreticiyi hem tüketiciyi korumak olmalıdır” dedi. KÜRESEL EKONOMİ ATEŞE ATILDI Dünyanın kaotik bir dönemden geçtiğini vurgulayan Kopuz, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların yaklaşık 40 gün sonra geçici ateşkese dönüştüğünü hatırlattı. Ancak risklerin sürdüğünü belirten Kopuz, şu değerlendirmeyi yaptı: “Enerji hatları, ticaret yolları ve stratejik emtialar üzerinden küresel ekonomi adeta ateşe atıldı. En kötü senaryo, savaşın uzun süre devam etmesidir. Böyle bir durumda küresel ticaret ciddi darbe alır; üretim geriler, enflasyon yükselir ve refah kaybı artar. Bu tabloyu hiçbir ülkenin taşıması mümkün değil.” TARIM VE GIDA ETKİLENDİ Kopuz, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gerilimin küresel enerji arzı açısından kritik olduğunu belirterek, çatışmalar sırasında yüzlerce geminin beklediğini, petrol fiyatlarının hızla yükseldiğini söyledi. Bu gelişmelerden en fazla etkilenen sektörlerin başında tarım ve gıdanın geldiğine dikkat çeken Kopuz, maliyet baskısının üretimin her aşamasına yansıdığını ifade etti: “Gıda üretimi sadece tarlada başlamaz; enerji, su, lojistik ve finansmanla birlikte yürür. Mazot pahalıysa traktör daha az çalışır, gübre pahalıysa kullanım azalır, finansman zorsa ekim alanı daralır. Bunun sonucu verim kaybı ve arz daralmasıdır. Etkisi tarlada başlar, tezgahta görünür, sofrada hissedilir.” Türkiye’nin kriz karşısında hızlı refleks gösterdiğini belirten Kopuz, ilgili kurumların savaşın ilk anından itibaren koordinasyon içinde hareket ettiğini söyledi. Bu kapsamda İbrahim Yumaklı ile bir araya geldiklerini ifade eden Kopuz, sektörün taleplerini doğrudan ilettiklerini aktardı. Kopuz, özellikle gübre maliyetlerini düşürmeye yönelik atılan adımlara dikkat çekerek, “Üre gübresinde gümrük vergisi sıfırlandı, ardından azotlu gübrede de vergiler kaldırıldı. Amonyum nitrat ihracatına sınırlama getirilerek iç piyasaya öncelik verildi. Bunlar üreticinin maliyet yükünü hafifletmeye yönelik önemli adımlardır” dedi. ÜRETİM GÜCÜYLE BU SÜRECİ AŞABİLİRİZ Türkiye’nin güçlü tarımsal üretim kapasitesine sahip olduğunu vurgulayan Kopuz, doğru politikalarla sürecin en az hasarla atlatılabileceğini belirtti: “Rekoltelerde zaman zaman dalgalanmalar yaşansa da yapısal bir arz problemimiz yok. Üreticiyi destekleyip tüketiciyi koruyarak ve kaynakları doğru yöneterek bu süreci başarıyla aşabiliriz. Krizler gelip geçer ancak doğru zamanda alınan tedbirler ülkelerin geleceğini belirler.”